Samen nei de brand (Brandweer Andijk 1945-1995)
W. Gutter
- 21 -
U kunt het geloven of niet, maar Uw nietswaardige schrijver vervoegde
zich 3 weken later bij de Cdt. en wel op Maandag 13 okt. met het verzoek hem
te willen voorzien van een nieuw stel laarzen.
Op grond daarvan werd hij 1 uur later verdacht van brandstichting bij de fa.
D. Wierstra, bloembollenkweker aan de Horn.
Niemand behoefde zich af te vragen waar hij moest zijn, want de inktzwarte
rookwolken gingen honderden meters de lucht in, en dat gebeurt alleen als er
sprake in van grote hitte. Tengevolge van laswerkzaamheden zou dit
gloednieuwe bedrijf ook weer plat gaan, dat stond bij voorbaat al vast.
Er was ook deze keer gelukkig niet veel wind en de huizen stonden niet al te
dichtbij. Ook een geluk dat de lelie-oogst nog niet binnen was, maar daar
hield dan ook alles mee op.
De brand was wederom verbluffend, en weer was het de tempex die voor
verbijsterende resultaten zorgde. Er rolde, net als bij de vorige brand, als
het ware een vuurwals door het gebouw, wat we hier eerst even zullen
uitleggen. Deze grote loodsen hebben n.l. een stevig stalen balkengeraamte,
aan de buitenkant bekleed met damwand aluminium platen. Daarachter een
flinke laag tempex voor isolatie, en aan de binnenkant houten delen zoals
muitiplex. Dat zijn diverse lagen op elkaar gelijmd en geperst hout.
Alles met elkaar tamelijk brandbaar. Maar ach, in een dergelijk bedrijf zijn
geen brandbare materialen aanwezig, noch wordt er gewerkt met brandbare
stoffen. Bovendien zouden dubbelsteens muren of isolatie met b.v. Nobranda
veel te duur worden voor zo'n schuur. Vandaar dat dit een prachtige
oplossing is. Maar dat zo'n lasser nou ook net het tempex moest raken, want
als dat aan de ene kant van het gebouw brandt, geeft dat zo'n enorme hitte,
dat de tegenovergestelde zijde al brandbaar gas begint af te geven, waardoor
het vuur op een zeker moment gewoon overslaat naar de andere kant en weer
terug. Vandaar het woord vuurwalsen.
Is het hout en de tempex weg, dan vallen gewoon de gaten in het aluminium.
Het hele gebouw wordt a.h.w. een grote schoorsteen, want van alle kanten
trekt de lucht naar binnen.
Het geheel was weer een herhaling van de Gebr. Bot want weer leek het net of
er niet gespoten werd.
Het kantoor bevond zich ook in het gebouw en enkele persluchters hoopten nog
een gedeelte van de administratie te kunnen redden, en renden naar de
zijdeur om daar naar binnen te gaan. Tenminste, dat wilden ze. Toen ze
echter vlakbij het kantoor waren, leek het net of daar plots het aluminium
begon uit te zetten, en opeens smolt het weg, en een enorme vuurbal kwam er
met een doffe knal voor in de plaats. De terugweg van de mannen was beslist
korter dan de heenweg, en op veilige afstand gekomen gingen ze eerst elkaars
schade maar es opnemen.
Nu moet U weten, dat de ruit in het gelaatsstuk van een persluchtapparaat
pas vervormt bij ± 400°C. Bij één van de twee was het vervormd en dat
hebben ze geweten ook. Nog dagen erna liepen ze voorzichtig over hun oren en
nek te wrijven, want "het pikte nogal puur".
Zo ziet U maar, nieuwe tijden nieuwe materialen, want het verleden met
stenen muren en houten schotten was voorbij en we deden er goed aan om hier
terdege rekening mee te houden. Na afloop van de brand herkenden we het
object niet meer. We hadden er een paar maanden terug nog wel zo goed in
geoefend. Er was geen herkenbaars meer te vinden, zelfs de grote deuren van
de koelcellen niet, waar we nog wel zo goed notitie van hadden genomen. We
hadden goed gekeken hoe ze open en dicht moesten voor het geval er iemand
bij brand uit gered moest worden.
Alle spuitgasten keken er van op, want zulke effecten waren voorheen
ondenkbaar.
De brandweerinspectie, die op tijd gewaarschuwd was, was er ook. En deze
brandweerofficieren, toch wel wat gewend, keken of ze water zagen branden,
en daar leek het ook wel op.
In de brandweerwereld ontstond paniek, en er is in die tijd serieus over
nagedacht om tempex te verbieden, maar zover is het nooit gekomen. Maar het
was wat nieuws, en omdat het in korte tijd diverse bedrijven verwoestte,
werd één en ander wat hectisch bekeken. De brandweer heeft later nog een
stuk verwrongen stalen balk gevraagd en gekregen, benevens een fraai
opgebolde yerrican, dewelke bij de verzameling in de kazerne werden gevoegd.
Dan kun je daar later nog es sterke verhalen bij ophangen, begrijpt U?
