Kistemaker NetWerk

 
Delen :


rss

Kistemaker NetWerk » Diversen » Lectori Salutem » Nummer 22

Romantiek in Andijk voorgoed verdwenen
(uit: Dagblad voor West-Friesland, Cor Westerveld, 7-11-1975)

P. Kistemaker: Het oude dijkdorp is niet meer

ANDIJK – Binnen afzienbare tijd kun je de motorschuiten van de Andijker vloot op één hand tellen. De tuinders die overgebleven zijn in het dorp zelf zullen hun produkten over de wegen met auto of tractor netjes "voorom" thuis brengen. Jarenlang vond het vervoer vanaf de "bouw" over het water plaats en werd de motorschuit aan de achterzijde van het woonhuis onder het schuitenhok aan de ketting vastgelegd. Door de verkaveling van de polder "Het Grootslag" is het getuf over water voorgoed afgelopen. De bruggen die enkele jaren geleden overal in het dorp te vinden waren zijn bijna allemaal gesloopt; ze doen toch geen dienst meer.
De Andijker bloembollenkwekers en bloemkoolbouwers zijn aan wal gekomen en kunnen het zich veroorloven 's middags om 12 uur thuis te komen om aan tafel te eten met het hele gezin. Er is door het gemeentebestuur al rekening gehouden met de verkeersintensiviteit. De wegen door het dorp zijn waar nodig verbreed en scherpe bochten zijn waar mogelijk uit de weg gehaald of verflauwd. Dagelijks worden de mensen geconfronteerd met de metamorfose die het dorp ondergaat. Draglines, bulldozers en vrachtwagens zijn een vertrouwd beeld geworden voor hen, evenals borden met het opschrift: doorgaand verkeer gestremd, of: afgesloten voor alle verkeer.
Sinds twee weken is bijvoorbeeld vanaf de Middenweg tot aan de Hoekweg het gedeelte van De Kleingouw afgesloten. De brug over de Lange Deele sloot moet plaats maken voor een vlakke asfaltweg. Ook de werkzaamheden aan de riolering gaan door. De Middenweg en Prinses Marijkestraat in het centrum van het dorp zijn momenteel de plaatsen waar gewerkt wordt aan de riolering. Circa 3 meter diepe gleuven worden er door de draglines gegraven en het laat zich raden dat de bewoners aan deze straten met regenachtig weer in de bende zitten. Maar ze weten dat het allemaal tijdelijk is. Zo snel de verschillende werkzaamheden uitgevoerd worden mede door de bijzonder gunstige weersomstandigheden, zo snel verdwijnt voorgoed het dorpskarakter op vele plaatsen in het bollendorp.

Uitgangspunt

Onlangs is in Andijk een vereniging "Vrienden van oud Andijk opgericht" die als uitgangspunt heeft zoveel mogelijk voorwerpen te verzamelen van Andijk. Gereedschap en werktuigen moeten opgescharreld worden en ondergebracht in een museum, zodat ook de Andijkers die nog geboren moeten worden over een tiental jaren weten hoe hun voorvaderen op de akkers werkten en daar een boterham verdienden. De vereniging telt nu al 61 leden waaronder de Andijker "historicus" P. Kistemaker sr, voorlopig voorzitter is de heer G. de Vries, ex raadslid. Volgens de heer Kistmaker is het al te laat. De heer P. Kistemaker: "Tien jaar geleden stopten de meeste kleine "bouwers" met hun bedrijf en kwamen in de sanering. Hun arbeiders trokken naar Draka Polva en naar de Fordfabrieken. Het land van de in de saneringsregeling gekomen "bouwer" kocht de verkaveling op.
En wie grond bezat in Het Grootslag kon meestemmen: voor of tegen. De romantiek is verdwenen hier. Vroeger zag je de bouwers tegen 6 uur 's avonds met de schuit zeilend naar huis varen, dat was een prachtig gezicht. De wegen waren van wagen breedte en je had toen nog 25 of 26 betonnen bruggen, van die stenen doodkisten. Alleen aan de Oosterweg vind je er nu nog een. Na de stormramp van 1916 zijn er zo'n 300 woningen van de dijk af gesleept. En langzamerhand kwamen er meer huizen te staan".

Schuitehelling

Burgemeester P. Groot Kz, een boerenzoon van afkomst stelde in 1920 een wegenplan op. Er werden eerst bruggen gemaakt en daarna sloten ze de wegen er op aan. Bij de schuitehelling aan de Kleingouw tegenover de Molenweg stond de brug scheef en als de bus erover moest dan stapte de conducteur uit en gaf aan de chauffeur die er dan zonder brokken te maken overheen reed", aldus de heer Kistemaker. Er is bijzonder weinig literatuur van het Andijk van vroeger. Een in 1946 van de hand van de heer Kistemaker verschenen boek met als titel "Met sprongen door de Andijker historie" waarvan alle 500 exemplaren in 1970 verkocht waren, daar moet Andijk het mee doen. Er zijn naar de mening van de heer Kistemaker nog maar weinig plekjes die vrijwel intact zijn gebleven.
De mooie boerderijen in het Kerkeveld met rondom prachtige bomen, je herkent ze niet meer. Het buurtje met zijn buurtjeskerk, gebouwd in 1667 is het allereerste begin van Andijk en vanuit het buurtje is Andijk geleidelijk verder opgetrokken. De heer Kistemaker vindt het schandalig dat de buurtjeskerk er zo verwaarloosd bijstaat. De heer Kistemaker: "Een aannemer uit Medemblik heeft het een paar jaar geleden opgekocht voor ƒ 3.500,-. Het orgel en zelfs de grafzerken met nummers zijn er uitgehaald. De Vrienden van oud Andijk moeten nu ƒ 70.000 gulden neertellen als ze de buurtjeskerk willen terugkopen. En dan komt er nog wel ƒ 2.00.000,- bij wil je het restaureren. Het oude gemaal willen de Vrienden van oud Andijk wat graag gaan gebruiken om er een museum van te maken. De machines zijn zo glad als maar kan van het poetsen, en het gemaal willen de Vrienden ook behouden voor het nageslacht".

Weemoed

De heer Kistemaker denkt met weemoed terug aan het mooie Andijk. Vele Andijkers met hem. Maar het oude Andijk is niet meer. De schuitehelling van Klaas op het Land waar de reparaties een paar jaar terug aan de lopende band werden uitgevoerd doet geen dienst meer; Klaas op het Land heeft er naar zijn zeggen altijd een behoorlijke boterham mee verdiend. Of ie het jammer vindt dat het afgelopen is? "Ja vertelt Klaas al het mooie raakt weg. Maar ik heb het altijd druk gehad en kwam nooit aan dingen toe die ik in de werkplaats zelf wilde veranderen, Ik heb het handelen in me zitten en er zijn verscheidene schuiten door mij opgekocht en doorverkocht. Die varen nou op andere plaatsen in Nederland. Ach, ik heb hier in de werkplaats nog aardig wat motoren staan en die verhandelde ik en ik heb een benzinepomp en dan altijd wel wat te lassen. Ik kan nog wel een boterham verdienen en het niet zo druk meer hebben als vroeger dat is mij ook wel wat waard."


© 2001-2017 | Kistemaker NetWerk | Sitemap

Westfries Genootschap