Artikelen uit weekblad "De Andijker" 1945
Zaterdag, 22 september 1945, No. 19, 22e Jaargang
Zwaag eert onze gevallenen.
We zijn Dinsdagmorgen naar Zwaag geweest. Voor het Raadhuis aldaar zijn
de gevallenen plechtig herdacht en is een gedenksteen onthuld, waarop de
namen van de vier Andijker B.S.-ers staan vermeld.
Voor de familie van de gevallenen was een grote ruimte gereserveerd,
terwijl namens de illegaliteit aanwezig waren de heren G. Ruiter,
plaatselijk leider der L.O. en Loco-burgemeester, D.H. Uitterdijk,
plaatselijk Commandant der N.B.S. en W. Siebesma, leider der Propaganda.
Burgemeester J. Wiering opende de plechtigheid. Daarna sprak Ds. A. de
Wilde een kort woord. We zijn hier bijeengekomen, aldus Ds. de Wilde, om
hen te gedenken die vielen in de strijd tegen een goddeloze Staat. Ze
streden voor de Gerechtigheid. Hun lot was naar menselijk inzicht
vreselijk, doch we geven ze over aan de leiding van de Almachtige God.
Als wij er lang niet meer zijn zal weer een herdenking plaats vinden. Aan
ons zal niet meer worden gedacht, doch de namen dezer mannen zullen nimmer
worden vergeten.
Kapelaan Stammeijer was de tweede spreker. Alom wordt feest gevierd.
5 lange jaren hebben we de vrijheid gemist. We moesten ze eerst missen om
ze opnieuw te kunnen waarderen. Over iedere vrijheidsherdenking valt
altijd een moment van stilte. We herdenken met eerbied aan hen die vielen.
Ze hebben als een held hun edel bloed gewaagd. We moeten ook zelf van deze
plaats béter weggaan dan we zijn gekomen. Een ieder geve zich met alIe
macht voor de opbouw van ons dierbaar Vaderland.
Burgemeester Wiering herinnerde er aan dat reeds op 8 Mei een herdenking
heeft plaatsgevonden, doch dat er thans een blijvende herinnering kon
worden onthuld. De gedenksteen die inmiddels reeds was onthuld, droeg de
namen van de 4 Andijkers.
Het is een steen van wit marmer. Boven de namen staat: "In deze
gemeente vielen op 1 Mei 1945 als slachtoffers van de onmenselijke
wreedheid der landwacht:"
De plek waar de mannen hebben gestaan was in een bloemperk veranderd. Op
dit gewijde stukje grond werden onder ademloze stilte der aanwezigen een
zestal kransen neergelegd. Men voelde als het ware de dank van geheel
Zwaag. Dan worden door de heer A. Leeuw Sr. luidop de namen genoemd en
zijn stem beeft van innerlijke ontroering als hij namens allen dank brengt
aan de vier helden.
Zij hebben de tol van Zwaag met hun leven betaald, anders hadden wij zeker
eigen doden te betreuren gehad, aldus de heer Leeuw in een persoonlijk
onderhoud met ons. Daarom is de dank van Zwaag nooit groot genoeg.
Aan deze plechtigheid werkten mede de Fanfare "De Herleving",
Fanfare "St. Ceacilia" en een Mannenkoor onder leiding van de
heer P. v. Westen. De heer van Westen is tevens directeur van "St.
Ceacilia". Directeur van "De Herleving" is de heer A. Kaag.
De plechtigheid werd besloten met twee coupletten van het Wilhelmus, onder
leiding van de heer Kaag.
Op de heenreis bezochten we eerst nog even de plek waar Gosse Dijkstra
verraderlijk is neergeschoten. De plek was eveneens in een bloemperk
herschapen. Tussen bloemen en groen staat er een kleine vlag. Op een
bord lazen we de woorden: "Hier viel een held."
Zwaag heeft op waardige wijze de doden herdacht, niet alleen de vier
Andijkers, maar allen die in de strijd om Gerechtigheid zijn gevallen.
