West-Friesland, land om van te houden
Hans Rijswijk
Venhuizen
Vijf dorpen omvat de tegenwoordige gemeente Venhuizen, namelijk Hem, Oosterleek, Schellinkhout,
Venhuizen en Wijdenes. Vier ervan zijn paarsgewijs onverbrekelijk al eeuwen lang met elkaar verbonden.
Venhuizen en Hem (dat trouwens letterlijk 'buitendijks land' betekent) werden in 1413 door Graaf Willem
VI met elkaar verbonden toen beide dorpen poortrecht kregen op voorwaarde, dat ze voortaan een 'Stede'
zouden vormen met de naam van Hem. Wijdenes en Oosterleek volgden in 1419 en kregen stadsrechten samen
met Schellinkhout. Geen gelukkige keuze, want in 1429 werd Schellinkhout van de combinatie losgemaakt
en ging voortaan als zelf standige stad verder. Eeuwenlang heeft deze situatie in De Drieban, zoals
dit stuk West-Friesland heet, voortgeduurd. Tot 1 augustus 1970 om precies te zijn. Op die datum gingen
de gemeenten Venhuizen (met Hem), Wijdenes (met Oosterleek) en Schellinkhout - op vrijwillige basis -
samen.Thans telt de gemeente ruim 7.000 inwoners.
Het
buitendijks land bij Schellinkhout
De vijf bevolkingsgroepen in dit gebied verschillen eigenlijk niet zo gek
veel van elkaar. In praktisch alle dorpen is vroeger sprake geweest van
vissers en zeelui. Tegenwoordig is het met name de land- en tuinbouw, vee-
en bollenteelt, die de inkomsten in dit gebied bepalen.
In Wijdenes staat de enige kantklosschool, die ons land telt. Een - gezien
de subsidiëring - door de overheid erkende opleiding. De school is geen
overblijfsel van een tijd, d
at hier de kantkloskunst als
thuiswerk werd bedreven. Het is het gevolg van een uit de hand gelopen hobby van
de vrouw van dominee De Jager Mezenbroek. Het domineesechtpaar kwam in 1914 vanuit
Helmond naar Wijdenes. Waar mevrouw De Jager Mezenbroek het kantklossen zelf
had geleerd is onbekend gebleven. Vast staat in ieder geval, dat zij in de
lagere school in Wijdenes het handwerk begon bij te brengen aan over het
algemeen jonge, meisjes. Jarenlang is de Wijdenesser kantklosschooi
ondergebracht geweest in De Stofmolen, een in 1911 vanuit Zaandijk hier
herbouwde oliemolen, die echter in Wijdenes als korenmolen dienst ging doen.
Tegenwoordig is de opleiding gehuisvest in een leeggekomen schoolgebouw.
